Serwisy geoinformacyjne

Istnieje wiele przydatnych portali, udostępniających informacje przestrzenne. Najpopularniejszym jest oczywiście Google Maps. Tu jednak omówimy nieco inne serwisy, dzięki którym możemy dotrzeć między innymi do danych ewidencyjnych.

Jednym z najczęściej używanych przez nas jest serwis Geoportal.gov.pl. Możemy znaleźć tu wiele map przydatnych w poszukiwaniu informacji o opuszczonych cmentarzach. Dla naszych potrzeb największe zastosowanie mają między innymi mapy topograficzne i ortofotomapy.

Geoportal

Geoportal - źródło: https://mapy.geoportal.gov.pl.

Mapa topograficzna to opracowanie kartograficzne o skali większej niż 1:200 000. Mogą one nawet prezentować dany obszar w skali 1:10 000. Jest to więc duża dokładność, dzięki której możemy zlokalizować niewielkie punkty w terenie. Ponadto Geoportal pozwala na dużo większe przybliżenie mapy.

W jaki sposób przeglądać mapy topograficzne w Geoportalu?

Po wejściu na stronę https://mapy.geoportal.gov.pl warto od razu kliknąć w zakładkę „Zawartość mapy”, następnie w polu „Warstwy” rozwinąć opcję „Dane archiwalne”, a potem „Mapy topograficzne”. Tutaj mamy skany map topograficznych. Różnią się one sposobem prezentowania danych ze względu na układ i skalę opracowania. Możemy wybrać pierwszą opcję: „Skany map topograficznych" (udostępnione w technologii REST, WMTS lub WMS). Mapy będą się zmieniały w miarę przybliżania lub oddalania.

Możemy na początek spróbować znaleźć interesujące nas miejsce za pomocą tej mapy. Załóżmy, że szukamy opuszczonego cmentarza ewangelickiego w miejscowości Biskupice, w powiecie poznańskim. Nie znamy jego dokładnej lokalizacji, nie wiemy, jaki jest numer działki, ani jak duży jest to cmentarz. Wiemy tylko, że taki cmentarz znajduje się w tej wsi.

Najlepiej jest po prostu przybliżyć mapę do widoku interesującej nas miejscowości, np. do skali 1:10 000.

biskupice-mapa topograficzna.png

Biskupice na mapie topograficznej - źródło:: https://mapy.geoportal.gov.pl.

Musimy teraz poszukać oznaczenia cmentarza, czyli pola z krzyżykami:

biskupice-mapa topograficzna.png

Biskupice na mapie topograficznej - źródło:: https://mapy.geoportal.gov.pl.

Oczywiście im lepiej znamy daną miejscowość lub przynajmniej mamy jakieś ogólne informacje na temat lokalizacji cmentarza, tym łatwiej nam to przyjdzie. Pamiętajmy, że bardzo często cmentarze takie znajdują się na skraju miejscowości (chociaż są wyjątki). Co ciekawe, na mapach topograficznych często możemy znaleźć stare cmentarze, których już nie zlokalizujemy tak łatwo np. przy pomocy Google Maps. Dlatego warto zacząć od tego narzędzia.

Kiedy już zlokalizowaliśmy cmentarz, możemy pozyskać więcej informacji na jego temat. Przede wszystkim, możemy sprawdzić, jaki jest numer działki ewidencyjnej, a to bardzo ważne, jeśli chcemy ustalić jej stan prawny. W tym celu wystarczy w „Zawartości mapy” włączyć opcję „Ewidencja gruntów i budynków”. Zobaczymy wtedy, na jakiej działce znajduje się cmentarz. Aby skopiować pełny identyfikator, należy kliknąć lewym przyciskiem na działkę. Pojawi się informacja o identyfikatorze działki.

identyfikator.png

Biskupice - identyfikator działki - źródło:: https://mapy.geoportal.gov.pl.

Identyfikatora tego można użyć, gdy zwracamy się do urzędu (np. Starostwa Powiatowego lub Urzędu Gminy) z prośbą o informacje na temat działki. Dawniej można było poprzez Geoportal poznać także numer księgi ewidencyjnej, jednak obecnie jest to niemożliwe ze względu na decyzję Prezesa UODO (informację o tym możemy również znaleźć w tym polu). Mamy tutaj jednak odnośnik do raportu o zagospodarowaniu przestrzennym, dzięki czemu możemy sprawdzić, czy na tym obszarze planowane są jakieś inwestycje.

Kolejną przydatną funkcją jest pomiar powierzchni – dzięki temu dowiemy się, jak rozległy jest cmentarz (warto mieć jednak na uwadze, że nie zawsze pomiar ten będzie odzwierciedlać faktyczny pierwotny zasięg cmentarza). Aby zmierzyć powierzchnię, musimy wybrać w górnej części menu: „Pomiary” i „Mierz powierzchnię”, a następnie wymierzyć oznaczony teren cmentarza, otaczając go liniami wzdłuż jego granic:

biskupice2.png

Biskupice - pomiar powierzchni - źródło:: https://mapy.geoportal.gov.pl.

Możemy też zobaczyć, jak cmentarz prezentuje się w przestrzeni i tym samym, czy będzie łatwo do niego trafić, a potem wejść na jego teren. Najlepiej sprawdzić to za pomocą ortofotomapy. Musimy tylko wybrać tę opcję w polu „Zawartość mapy”.

Ortofotomapa to zobrazowanie powstałe z odpowiedniego nałożenia na mapę zdjęć lotniczych lub satelitarnych. Widzimy więc dane miejsce z lotu ptaka. Jednocześnie możemy mieć nadal nałożoną warstwę z danymi ewidencyjnymi, co pozwoli nam zlokalizować daną działkę. Jak widzimy, nasz cmentarz prezentuje się dość typowo jak na stare, ewangelickie cmentarze – jako kępa zarośli w polu:

biskupice.png

Biskupice - ortofotomapa - źródło:: https://mapy.geoportal.gov.pl.

Ale to nie koniec. Możemy sprawdzić jeszcze np. ukształtowanie powierzchni w tym miejscu. Dzięki temu od razu dowiemy się, czy cmentarz znajduje się na górce, czy na terenie płaskim. Możemy wykorzystać do tego Numeryczny Model Terenu. Znajduje się on w zakładce „Rzeźba terenu”: włączając opcję „Numeryczny Model Terenu” / „Cieniowanie” zobaczymy, jak wygląda powierzchnia tego obszaru. W tym przypadku widzimy, że cmentarz znajduje się na wzniesieniu:

biskupice4.png

Biskupice - numeryczny model terenu - źródło:: https://mapy.geoportal.gov.pl.

Oprócz Geoportalu, można wykorzystywać także lokalne serwisy geoinformacyjne. Niektóre z nich gromadzą informacje o nieczynnych cmentarzach i miejscach pocmentarnych. Przykładem jest Portal Systemu Informacji Przestrzennej Miasta Poznania (http://sip.geopoz.pl).

Tutaj,  na podstronie: http://sip.geopoz.pl/sip/nmap/mapa/1000001/cmentarze znajdziemy szczegółowe informacje o dawnych cmentarzach położonych obecnie w obrębie miasta Poznania. Baza ta została ostatnio zaktualizowana w ramach prac nad upamiętnieniem poznańskich cmentarzy. Możemy za pomocą tego serwisu zlokalizować m.in. niewielkie cmentarzyki w dawnych wsiach Morasko, czy Radojewo, a także pozyskać informacje na ich temat.

morasko.png

Cmentarz ewangelicki w dawnej wsi Morasko, przy ulicy Poligonowej. Źródło: http://sip.geopoz.pl/sip/nmap/mapa/1000001/cmentarze.

Oczywiście nie wszystkie cmentarze będzie można znaleźć na współczesnych mapach. Kolejnym narzędziem, które warto znać są zatem serwisy udostępniające mapy archiwalne (sprzed 1945 roku). Temat ten poruszymy w kolejnym wpisie.

Koimeterion - miejsce oznaczające sen...

Stowarzyszenie Rewitalizacji Zabytkowych Cmentarzy „Koimeterion”

ul. Grochowska 78/9, 60-335 Poznań

NR NIP 7792479587

NR REGON 369240959

nr w ewidencji stowarzyszeń zwykłych miasta Poznania: 119

 

e-mail: kontakt@koimeterion.org

tel.: 504-800-758

  • Facebook
  • YouTube

© 2020 Stowarzyszenie Koimeterion
Created with Wix.com.